بابو عبدالرحمن کرد و نادر قمبرانی نا ادبی خذمت آتیا توسیعی لیکچر

تدوک آ دے اکیڈمی آف ادبیات نا کنڈ آن براہوئی زبان نا جدید شاعری نا سرخیل بابو عبدالرحمن کرد و نادر قمبرانی نا ادب و شاعری ٹی خذمت آتا بابت اسہ دود اس ادارہ ثقافت نوری نصیر خان کمپلیکس نا ریفرنس ہال اٹ اڈ ہلک۔

دود بلوچستان نا پنی آ ادیب قاضی عبدالحمید شیرزاد نا توسیعی لیکچر آ تالان ئس۔ قاضی عبدالحمید شیرزاد تینا لیکچر اٹی تران کرسا پارے کہ ننا دا اکابر آک براہوئی ادب اٹی سطحی کہیل آن چَپ ترقی پسند نظریہ غاتے شون تسر، و براہوئی شاعری و ادب ءِ پوسکن آ خیال و فکر آن شُپ کننگ نا زمواری ءِ سر تسر۔ دھرتی تون تینا تخلیق آتا رشتہ ءِ برجا تخسا راجی و زرگزرانی ردوم اٹی اہم ءُ کڑد اس ادا کریر۔

قاضی عبدالحمید شیرزاد پارے کہ کنا عظیم راہشون قلم کار زبان دان نثر و نظم و غزل نا سرخیل بابو عبدالرحمن کرد انا پن آن کس ہم دن اف، ہرا واخب مف۔ او 25 اگست 1928ء نا دے حضرت مولانا عبدالحکیم نا اُرا، جلب گندان دشت اٹی ودی مس۔ اونا باوہ بزرگوار اسہ عالم دین اس ئسکہ، وعلمی دنیا ٹی اودے بھلو عالم اسے نا پن اٹ یات کننگاکہ، گڑا او بنائی تعلیم ءِ تینا جند انا مدرسہ غان دوئی کرے و پرائمری اسکان تعلیم کولپور، اوکان پد تعلیم نا چرجوئی ءِ برجا تخنگ کن کوئٹہ نا کنڈ آ مون کرے۔ اسلامیہ ہائی اسکول کوئٹہ غان میٹرک نا امتحان ءِ پاس کرے و اوکان پد علمی ملاسی ءِ چٹفنگ کن لاہور آن ایف اے نا امتحان اٹی پیدوار و گچین نمبر آتیٹی سرسہبی دوئی کرے۔ او اسہ وخت اس سرکاری ملازمت دوئی کرے، ہراتم وڑتو تے تو ملازمت ءِ اِلا و صحافت نا بناءِ کرے۔ او دا پڑ آ دن پا مچ زند کاریم ءِ برجاتخا۔ و وطن و قوم انا بے خلیس آن کاریم کرے۔ ہمو دے تیٹی صحافت نا کاریم بھاز سخت ئسکہ، ولے تینا جوانمردی اٹ او خواری و بے چیٹی تا مون ءِ تورے۔ و علمی جہد ءِ برجا تخا۔ اودے تینا مشن تون بھاز مہر ئس، ہراتم او ”نوائے بولان“ نا پن اٹ تینا جند انا اخبار نا بناءِ کرے تو خواریک اودے پلویڑ کریر، ولے او داڑے ہم نت تے تینا ڈغار آن کشنگ کن الیتو۔ اول سر اٹ او گیشتری اردو زبان اٹی اسہ نوشتوک اسے نا حیثیت اٹ کاریم کریکہ۔ میر عبدالواحد کرد نا پاننگ آ تینا بولی براہوئی زبان اٹ نوشت نا بناءِ کرے و شاعری ہم کرے۔ و اونا شاعریک ”شف گروک“ نا پن اٹ شینک مسر۔

ہراتم 1958ء اٹی جنرل ایوب خان ملک اٹی مارشل لاء خلک، و خان میر احمد یار خان اخری بادشاہ ءِ دزگیر کننگا، تو دا ظلم انا برخلاف ایلو مخلوق تون اوار بابو عبدالرحمن کرد ہم جہد اٹی بشخ ہلک۔ و دانا پد دا دزگیری نا دروشم اٹ مونی بس۔ و اودے مستونگ و مچھ اٹی بندی کننگا۔ اونا کلام اٹ جدت نا عنصر بھاز زیات ءِ۔

بابو عبدالرحمن کرد براہوئی زبان نا شونہالی کن ایلو سنگت آتا اواری اٹ جہد انا بناءِ کرے، و اوفک براہوئی اکیڈمی نا بنداو ءِ تخار۔ گڈیکو دے تیٹی او ناجوڑی نا سوب آن اکیڈمی نا سرجز آتیٹی بشخ ہلنگ کتوکہ۔ اونا شاعری و جمہوری جہد اٹی خذمت آک نن کن و بروک آ چین اکن ڈیوا نا کاریم ایترہ۔

دا دود بابو صاحب و نادر قمبرانی نا شرف اٹ اڈ اڈ تننگانے۔ تو نادر جان ہم اسہ علم دوست قلم نا خواجہ و اسہ گچین ءُ استاد اس ئس۔ دا ہڑتوم آتا سنگتی، خڑکی و براہوئی زبان کن خذمت آک اسیجا وڑ اٹ برجا سلیسنو۔ نادر جان نا شاعری ٹی ہم وطن دوستی و قوم اکن ارمان ساڑی ءِ۔ او بابائے سخن مننگ آن بیدس بلوچ آتے کن لال بدخشانی و در یمن اسے آن کم اف۔ عربی ادب نا پنی آ شاعر امراء القیس ئسکہ، ای تو پاوہ کہ نادر بلوچ آتا امراء القیس ئسکہ۔

دن تو بابو عبدالرحمن کرد و نادر قمبرانی اینو ننا نیام اٹ ساڑی افس، ولے دا اسہ راستکی اسے کہ اوفک براہوئی ادب ءِ اسہ پوسکن ءُ دروشم اس ترسا نن کن اسہ ڈیوا سے نا کاریم کریر، و اوفتا ہندا کاریم اینو نن تون اوفتا یاتگیری کن ساڑی ءِ، ہرا فکر ءِ نن تینا پلو آ تفسا ہڑتوم آ بزرگ آتے تین تون اوار تکنہ۔

بابو عبدالرحمن کرد و خواجہ نادر قمبرانی و ننا غٹ بزرگ و کماش و سیاسی و ادبی راہشون آتا جہد وطن و اہل وطن کن ئس، کہ تینا حق آتے ظالم و لُنڈ آتیان ہلین۔ تو ای اوفتے سد سلام پاوہ کہ اوفک ننا راہشونی ءِ کرسا ننے ہم کسر آ شاغار۔ دا وخت آ قاضی عبدالحمید شیرزاد بلوچی ٹی اسہ بھلو نظم اس ہم بنفے۔ ہرانا سرحال ”وطن“ ئسکہ۔ ہراتم کہ او وطن نا دڑد آتا ذکر ءِ شاعری ٹی کرے تو غلغلو مس۔ داکان بیدس او وطن کن شہید مروک و قربانی تروک آتا ستا ءِ ہم کرے و ہندن قومی راہشون سردار عطاء اللہ خان مینگل ءِ خراج تحسین پیش کرے۔ دا وخت آ او سردار عطاء اللہ خان مینگل نا گوہنگوک آ مار اسد جان کن نوشتہ کروک تینا نظم ءِ ہم خوانا۔

دود انا ارٹمیکو بشخ سوج ورندی تا ئسکہ۔ دا وخت آ مجلس اٹ ساڑی سنگت آک قاضی عبدالحمید شیرزاد آن کیہی سوج آتے کریر، ہرافتا او ورندی ءِ تس۔

دود اٹی براہوئی بلوچی نا پنی آ شاعر زوراخ بلوچ ہم ساڑی ئس، ہرا دا دود انا خاص انگا مہمان ہم ئسکہ۔ وخت اس کہ براہوئی زبان نا پنی آ شاعر و دانشور ڈاکٹر سلیم کرد مہمان تتون ہمراداری کرے۔ داکان بیدس وحید زہیر، پناہ بلوچ، حمید عزیز آبادی، قیوم بیدار، افضل مراد، عبدالرازق ابابکی، حسن ناصر، پروفیسر غلام دستگیر صابر، سعید کرد و براہوئی زبان و ادب تون تعلقدار سنگت آک ہم جوان ءُ گونشت اسے ٹی ساڑی ئسر۔

ہفتئی تلار
تاک: 39
22-16 اکتوبر 2021ء
پنہ: 07