تاریخی راستکیک

منہ دانشور سرائیکی بولی نا قدآوری آ زور اٹی دعویٰ کرینوکہ سرائیکی بولی مسہ 3ہزار سال مستر مسیح ٹی ملتان آ حکومت کروک آ سوری تا بولی ئس، اوفک دے انا پوجا ءِ کریرہ۔ ایلو دا کہ رحیم یارخان نا علاقہ ساروا خلق اٹی دا بولی پاننگاکہ، و دادے سنسکرت و پالی آنبار بھار زمانہ قدیم آن تعلقداری نا پاریر، و دا ہم پاننگا کہ ایلو ڈیہہ تیان بروک آ بندغ آتا بھاز بھلا کچ انا نشانی و استعارہ غاک سنسکرت بولی تون ملرہ۔

اکرم الحق نا رداٹ دا بولی نا تاریخ آریاہی زمانہ نا شاہدی تیان شُپ ءِ۔ دا علاقہ نا متکن انگا بندغ آک ویدک آک ئسر، دافتا بولی نا نشانی سرائیکی بولی نا لہجہ ٹی خننگک۔ سرائیلی بولی نا بابت دن ءُ روایات پیش کیرہ و دادے قدیم ہندوستان نا بولی تیان پارہ۔ سرائیکی ادب نا اسہ پنی ءُ شخصیت اس، دلشاد کلانچوی، 2001-02ءاٹی قرآن نا ترجمہ ءِ سرائیکی بولی ٹی کرے، ایلو کیہی ترجمہ نا نسخہ غاتتون اواراسہ مقالہ اس ہم نوشتہ کرے، او دا دعویٰ کرے کہ سرائیکی بولی اصل اٹی حضرت آدم علیہ السلام نا علاقہ ٹی بننگ تون اوار وجود اٹی بس، ہندن اسہ سرائیکی بولی نا چاہندار اس، نواز جری دعویٰ کرینے کہ سندھ انا بندغ آتا سندھی بولی نا منہ لوز انا لہجہ ءِ بدل کیر تو سرائیکی بولی آنبار مریک، و پاننگ مریک۔ ولے سرائیکی دن کننگ کپسہ، دا وڑ اٹ سرائیکی ءِ سندھی بولی نا بھلا ایڑھ پاننگک۔ سرائیکی دا رد اٹ سندھی بولی نا مون اٹ بھاز بھلن و تالان ءِ۔ دا علاقہ غاتا یکتا ءُ پجار اسے و جتا ءُ روایت اسے۔

سرائیکی لوز انا geneology دن خواننگ نا مطلب دا اف کہ سرائیکی شناخت پنجابی یا پاکستانی شناخت یا قومیت آن کم ءِ، و پک کننگ المی اف کہ سویلی پنجاب نا خواست بے گرج ءِ، بلکن دانا اصل مسخت دا گڑا تا پیدواری ءِ کہ خراب کروک آ روایت آتا سیبو ءِ ہلسا پجار اسے نا جوڑ کننگا۔ تشخص نا جوڑ کننگ نا عمل اٹی تاریخی پس منظر اٹی ہُننگ نا جاگہ غا عصری سیاسی و راجی حالیت آتا رد اٹ ہُننگانے۔

ہفتئی تلار،

تاک25

27 June 2020

پنہ، 7