خلقی ادب، پٹ وپول 4
”لولی“ ردوم وپس منظر پولکار: غمخوارحیات
Get real time updates directly on you device, subscribe now.
ہندن ءُ اسہ پین لولی اس ہم ’ٹی جے ایل میئر، پٹ وپول آن پد ’اے براہوئی ریڈنگ بُک‘ انا اولیکو بشخ انا پنہ 10 آ 1906ء اٹی چھاپ کرینے۔ اونا گال آک دُن ءُ:
لولی لولڑی
بچے بچے اللہ نے جوان کے
بچہ ننا بھلن مس
تینا باوہ کن مڷ مس
تینا لمہ کن خیسن مس
لولی لولڑی بچے کنا
اگہ نن دا لولی تیا نظر شان توننے معلوم مریک کہ اولولی تے کہ اوفک امر بنگنو ہمون نوشتہ کرینو۔ دافتے نوشتہ کننگ وخت آ زیات پٹ وپول کتنو۔
فرنگی تیان بیدس پاکستان جوڑ مننگ آن مُست پین کس اس دافتے مچ کننگ وچھاپ کننگ نا گرج ءِ مارتنے۔ و نئے کس اس کوشست کرینے۔ انتئے کہ اے تم نا ماحول اٹی زیات رحجان مذہبی و دینی سرحال آتیا نوشتہ کننگ نا مسنے۔
انگریز آتیان گڈ گڑاس محقق خلقی ءُ شئیر مچ کریر اوفتے چھاپ ہم کرفیر۔ ولے دافتا کچ زیات اف۔ 1969ء اٹی ننا پنی آ محقق ’ڈاکٹر عبدالرحمان براہوئی‘ براہوئی خلقی شئیر تے مچ کرے و گواڑخ نا پن اٹ چھاپ کرفے۔ گواڑخ پنی آ دا کتاب اٹی گڑاس لولی دوبریرہ:
لولی لولڑی لولی ٹی ءِ
کنا گنج پیر آتا جولی ٹی ءِ
گرانو بیٹ کرے لوئی ءِ
لاڈی نے پیر انا دروئی ءِ
لولی گنج کنا لولی
اللہ پُر کرے بوری ءِ
لاڈی لمہ غان چوری ءِ
لولی گنج کنا لولی
(براہوئی: 65)
دافتیان بیدس محمد افضل مینگل نا کتاب ’شوشنگ‘ منگُلی‘ شیشلو، شامپشتیر‘ حمیرا صدف حسنی نا ’کاپچر‘ پنی آ کتاب اٹی ہم لولیک دوبریرہ۔
محمد افضل مینگل نا ”شوشنگ“ پنی آ کتاب آن زیبا ءُ لولی اس:
”پاش کرے لوپ آن‘ لولی خماری
دُرست ءِ او ٹوپ آن‘ لول ہنین آ
شِنزی آ بند ءِ‘ لولی خماری
پُژہ تے رَندے‘ لول ہنین آ
دیر ءِ دَکن نا‘ لولی خماری
مُر ءِ وطن نا‘ لول ہنین آ
دیر ءِ تلاپ نا‘ لولی خماری
سیل ءِ قلات نا‘ ہلہ لول ہنین آ
دوک نا دستونکی‘ لولی خماری
موچڑی مستونگی، ہلہ لول ہنین آ“
(مینگل،1992ء: 98)
لولی کنا گنج ءِ لولی لول
لولی کنا سنگت ءِ لولی لول
اللہ جان پُرکرے زڑدین ءِ
مولا جان نشان تِف دڑد ءِ نے
(مینگل،1992ء:96)
لولی لولی پاوہ نے ساہ کنا
کنے ڈس ایت تینا جاگہ نا
لولی سیخا پُدین ءِ دَرنگ انا
مابت گچین ءِ سوزا رَنگ انا
لولی پَست ءِ پُرکرے گون تیان
کنے گوندور لاڈی نا خن تیان
(مینگل،1992ء: 95)
لولی لولی پاوہ چُنا ءِ
بگو ساہ ءِ اُست انا دوا ءِ
باوہ نا سیبو لمہ نا ساہ ءِ
خلق آتا خواجہ مارو کنا ءِ
عئید انا نوک اینو سلوک ءِ
لمہ گوری اوڑا گنوک ءِ
جی جی کیوہ میر آ نصیر ءِ
اُست کنا تینا لعل اکن دیر ءِ
لولی لولی کیوہ چنا ءِ
پاوہ ای رب انا تینا ثنا ءِ
(مینگل،1992ء: 94)
لولی خماری نے لولی
لولی سنگت نے لولی
اُست ءِ تورینُٹ جولی
لولی خماری نے لولی
لِخ اٹی نا طوق ءِ لولی
عئید انا نوک ءِ لولی
(مینگل،1992ء: 92)
محمدافضل مینگل نا براہوئی خلقی شئیر تا پٹ و پولی آ اولیکو کتاب آن اسہ پین لولی اس، جی لولی لول انا سرحال آ:
”جی لولی لول کیو ای تینا لال ءِ
قاصد اس بس ایس نا احوال ءِ
دا چِرک چِکّا ہربوئی نا لَٹ آن
امپیس ہناس نی کِرتہ نا وَٹ آن“
(مینگل،1992ء: 101)
”لولی کریٹ لال ءِ
لال جان خدا نا مال ءِ
بَگ تا ہنانے بئے آ
نَک تا ہُشنگار دے آ“
(مینگل،1992ء: 100)
ہفتئی تلار
22-28 August 2020
تاک: 33
پنہ : 5